Home / خبر، تحلیل و دیدگاه / جلال‌الدین حقانی، رهبر شبکه تروریستی حقانی که بود؟

جلال‌الدین حقانی، رهبر شبکه تروریستی حقانی که بود؟

گروه طالبان در افغانستان اعلام کرد که جلال‌الدین حقانی، جنگ‌سالار افغان، از فرماندهان طالبان و رهبر شبکه حقانی که ده ها سال با نیروهای شوروی و پس آن «ناتو» جنگیده بود، در اثر بیماری طولانی جان خود را از دست داده است.

اگرچه به دلیل بیماری، طی سال‌های گذشته بارها خبر مرگ حقانی منتشر شد اما اینبار گروه طالبان در بیانیه‌ای این خبر را تائید کرد و او را «جنگجوی نمونه» و «یکی از شخصیت‌های برجسته جهادی در منطقه» خواند.

پایگاه اطلاعاتی SITE در آمریکا که بر فعالیت‌های آنلاین گروه‌های تروریستی بین‌المللی نظارت می‌کند، بخشی از بیانیه اینترنتی طالبان در اینباره را منتشر کرده است. گروه طالبان در این بیانیه درباره مرگ جلال‌الدین حقانی گفته است: «او همانطور که در دوران جوانی و سلامتی سختی‌های بسیاری را در راه خدا به جان خرید، در سال‌های آخر عمرش بیماری سخت و طولانی را تحمل کرد.»

جلال‌الدین حقانی که بود؟

حقانی در سال ۱۹۳۹ میلادی در ولایت پکتیای افغانستان متولد شد. پدر او زمین‌دار ثروتمندی از قوم زدران (خدران) بود. وی تحصیلات دینی خود را در مدرسه علوم اسلامی دارالعلوم حقانیه در پاکستان با مدرک دکترا پایان داد. حقانی لقب اجتهادی «مولوی» را در سال ۱۹۷۰ در پیشاور پاکستان کسب کرد.

جلال‌الدین حقانی پس از کودتای «داوود خان»، و تبعید محمد ظاهرشاه (آخرین پادشاه افغانستان) به ایتالیا در سال ۱۹۷۳ به دلیل متهم شدن به اقدام علیه دولت داوود خان به شهر میران‌شاه پاکستان گریخت و از سال ۱۹۷۵ سازماندهی علیه دولت افغانستان را آغاز کرد.

با کودتای کمونیستی حزب دموکراتیک خلق (کودتای ثور) در سال ۱۹۷۸، حقانی به گروه حزب اسلامی افغانستان پیوست.

در زمان حمله نیروهای شوروی در سال ۱۹۷۹ به افغانستان برای کمک به حکومت کمونیستی در این کشور، حقانی چهره‌ای مطرح در شبکه مجاهدین بود و از مهره‌های ارزشمند برای آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) محسوب می‌شد.

وی کمک‌های بسیاری را از سوی ایالات متحده و پاکستان در راستای فعالیت‌ علیه حکومت کمونیستی افغانستان و اتحاد جماهیر شوروی، دریافت کرد. حقانی با این حمایت‌ها و کمک حامیان مالی از جهان اسلام توانست در سال ۱۹۸۰ گروه خود یعنی «شبکه حقانی» را پایه‌گذاری کند.

جلال‌‌الدین حقانی طی این مدت رابطه نزدیکی با گروه‌های ستیزه‌جوی مسلمان «عرب-افغان ها» داشت و از همین طریق با «اسامه بن لادن»، بنیانگذار شبکه القاعده آشنا شد.

با عقب‌نشینی شوروی در سال ۱۹۸۹ از افغانستان، هرج و مرج و جنگ داخلی در این کشور آغاز شد. نهایتا طالبان در سال ۱۹۹۶ کنترل افغانستان را در دست گرفت و حقانی، متحد این گروه مسئولیت «وزرات روابط قبایل» دولت طالبان را بر عهده گرفت.

شبکه حقانی پس از سقوط طالبان

پس از حمله یازدهم سپتامبر به برج‌های تجارت جهانی و پنتاگون در ایالات متحده و حمله نیروهای ناتو به افغانستان که به سرنگونی حکومت طالبان منجر شد، شبکه حقانی مجددا دست به اسلحه برد و در مرز افغانستان و پاکستان مبارزه با نیروهای ناتو را آغاز کرد.

شبکه حقانی که از سال ۲۰۱۲ در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفت، از سال ۲۰۰۱ توسط سراج‌الدین حقانی، پسر جلال‌الدین حقانی رهبری می‌شود. وی در حال حاضر معاون حبیب‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان است.

به گزارش گاردین، جلال‌الدین حقانی در ده ساله گذشته به شدت بیمار بود و از سال ۲۰۱۲ هیچ تصویر یا پیامی از وی منتشر نشد.

شبکه حقانی یکی از چالش برانگیز ترین گروه‌ها برای دولت افغانستان و نیروهای ناتو بود و هست. این گروه در سال ۲۰۰۸ قصد ترور حامد کرزای، رئیس جمهوری وقت افغانستان را داشت و در سال ۲۰۱۱ به سفارت آمریکا و تاسیسات ناتو در کابل حمله کرد. این تهاجم ۱۹ ساعته به کشته شدن سه سرباز ناتو انجامید.

همچنین گفته می‌شود که شبکه حقانی مسئول یکی از مرگ‌بارترین حملات تروریستی در کابل بود که در جریان آن در سال گذشته میلادی انفجار یک خوردوی بمب‌گذاری شده به کشته شدن ۱۵۰ انجامید.

اداره امنیت ملی افغانستان مسئولیت این حمله را که در محله دیپلماتیک وزیر اکبرخان کابل روی داد به شبکه حقانی نسبت داد و اعلام کرد که این گروه عملیات خود را با «همکاری و هماهنگی مستقیم دستگاه اطلاعاتی پاکستان» انجام داده است.

مقر اصلی شبکه حقانی مشخص نیست اما گفته می‌شود که وزیرستان شمالی در پاکستان از مهمترین پایگاه‌های این شبکه باشد. این گروه همچنین در مناطق مرزی فغانستان نیز فعالیت دارد.

ایالات متحده نیز پاکستان را به کم‌کاری در مقابله با گروه‌های ستیزه‌جویی مانند شبکه حقانی متهم می‌کند. دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا که از آغاز سال جاری میلادی کمک‌های مالی و نظامی خود به اسلام آباد را کاهش داده بود، هفته گذشته از قطع کامل این کمک‌ها خبر داد. واشنگتن می‌گوید دلیل تعلیق کمک‌های نظامی به پاکستان این است که به گروه‌های ستیزه جو و شبه‌نظامی اجازه می‌دهد از خاک این کشور برای برنامه‌ریزی حملات تروریستی در افغانستان استفاده کنند که جان سربازان آمریکایی و نیروهای نظامی بین‌المللی را به‌خطر می‌اندازد.

نظرات

مطالب مرتبط

ماجرای فلم «انقلاب ثور» با بازی حفیظ‌الله امین

کودک بودم که پدرم مرا به دیدن ارگ ریاست جمهوری در کابل برد. روزهای اول …